[Skip to content]

European Parkinson's Disease Association
Search our Site
.

Ερωτησεις σχετικα με τη νοσο του Παρκινσον

Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία προϊούσα νευρολογική διαταραχή, που θεωρείται μια από τις συχνότερες νευρολογικές παθήσεις. Στη νόσο του Πάρκινσον, παρατηρείται απώλεια συγκεκριμένων νευρικών κυττάρων, οδηγώντας στα τυπικά κύρια συμπτώματα του τρόμου, της δυσκαμψίας των μυών και της επιβράδυνσης των κινήσεων. Κάθε άτομο που πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσον εμφανίζει ξεχωριστά συμπτώματα. Για παράδειγμα, δεν εκδηλώνουν όλοι οι άνθρωποι τρόμο, ενώ για ορισμένους, η δυσκαμψία είναι το κύριο σύμπτωμα. Τα συμπτώματα μπορούν να αντιμετωπιστούν ικανοποιητικά με τα σύγχρονα φάρμακα. Η νόσος του Πάρκινσον προκαλείται από την καταστροφή των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου που παράγουν το νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη. Παρόμοια καταστροφή παρατηρείται και στη φυσιολογική γήρανση, αλλά στη νόσο του Πάρκινσον, η διαδικασία είναι ραγδαία.

Η νόσος του Πάρκινσον πήρε το όνομά της από το λονδρέζο γιατρό James Parkinson (1755-1824), ο οποίος προσδιόρισε τα τυπικά συμπτώματα της νόσου σε μία δημοσίευση με τίτλο «Δοκίμιο επί της τρομώδους παράλυσης».

Η αιτία της νόσου δεν είναι ακόμα γνωστή. Ορισμένα δηλητήρια, όπως οι τοξίνες από τη μούχλα, και συνθετικά φάρμακα, μπορεί να προκαλέσουν τη νόσο. Επίσης, υπάρχουν ορισμένα γονίδια που μπορεί να προκαλέσουν τη νόσο εφόσον καταστραφούν. Η εκτεταμένη εγκεφαλική βλάβη μπορεί επίσης να επιφέρει παρκινσονικά συμπτώματα.

Ορισμένες ουσίες όπως το πράσινο τσάι, το σύμπλεγμα Q10, οι ντομάτες, η καφεΐνη και η νικοτίνη φαίνεται ότι δρουν προστατευτικά. Επιπρόσθετα προς τα πολλαπλά αντιοξειδωτικά που συνιστώνται στους πληθυσμούς υψηλού κινδύνου, υπάρχουν και άλλα αντιοξειδωτικά όπως το φυσικό β-καροτένιο, η D-άλφα ηλεκτρική τοκοφερόλη, η βιταμίνη C, το συνένζυμο Q-10, το NADH, η Ν-ακετυλοκυστεΐνη, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο.

Η νόσος του Πάρκινσον προσβάλλει έναν στους εκατό ανθρώπους πάνω από την ηλικία των 60 ετών, με μέση ηλικία έναρξης την ηλικία των 60 ετών. Μπορεί όμως να προσβάλει και νεώτερους ανθρώπους. Η πρώιμης έναρξης νόσος (στην ηλικία των 40 ετών ή μικρότερη) εκτιμάται ότι εκδηλώνεται στο 5-10% των ασθενών με νόσο του Πάρκινσον.

Η νόσος του Πάρκινσον προσβάλλει τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες σχεδόν εξίσου. Δεν παρουσιάζει κοινωνικούς, εθνικούς, οικονομικούς ή γεωγραφικούς περιορισμούς. Από όλες τις νευροεκφυλιστικές διαταραχές είναι δεύτερη σε συχνότητα, αμέσως μετά τη νόσο του Αλτσχάιμερ σε αριθμό περιστατικών, με 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν με τη νόσο στις πέντε μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες. Αν και η νόσος του Πάρκινσον συνήθως εκδηλώνεται μετά από την ηλικία των 65 ετών, το 15% των ανθρώπων που διαγιγνώσκονται είναι ηλικίας κάτω των 50 ετών.

Η νόσος του Πάρκινσον είναι μΙα νόσος που χαρακτηρίζεται από τέσσερα μείζονα συμπτώματα:

  • Τρόμος ηρεμίας ενός άκρου (το άκρο τρέμει όταν βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας)

  • Επιβράδυνση των κινήσεων (βραδυκινησία)

  • Δυσκαμψία (ακαμψία, αυξημένη αντίσταση στις παθητικές κινήσεις) των άκρων και του κορμού

  • Διαταραχή ισορροπίας (αστάθεια θέσεως).

Όταν υπάρχουν τουλάχιστον δύο από αυτά τα συμπτώματα, και ιδίως εάν είναι περισσότερο εμφανή στη μία πλευρά του σώματος, γίνεται η διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον, εκτός εάν υπάρχουν άτυπα χαρακτηριστικά που υποδεικνύουν κάποια άλλη διάγνωση. Οι ασθενείς αντιλαμβάνονται αρχικά ότι κάτι δεν πάει καλά όταν εκδηλώνουν τρόμο σε κάποιο άκρο. Οι κινήσεις γίνονται όλο και πιο βραδείες και οι δραστηριότητες διαρκούν περισσότερο. Ενδεχομένως να νιώσουν δυσκαμψία ή να έχουν προβλήματα ισορροπίας. Αρχικά, τα συμπτώματα είναι ένας ποικίλος συνδυασμός τρόμου, βραδυκινησίας, δυσκαμψίας και αστάθειας θέσεως. Τυπικά, τα συμπτώματα εκδηλώνονται στη μία μόνο πλευρά του σώματος και, συν τω χρόνω, επεκτείνονται και στην άλλη πλευρά.

Παρατηρούνται μεταβολές στην έκφραση του προσώπου, με αποτέλεσμα να υπάρχει συγκεκριμένο προσωπείο (κενή έκφραση που δείχνει ελάχιστο συναίσθημα) ή έκφραση έκπληξης (λόγω μικρής συχνότητας βλεφαρισμού). Δεν είναι σπάνια και τα παράπονα για πάγωμα του ώμου ή σύρσιμο του ποδιού στην προσβεβλημένη πλευρά. Καθώς τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά, οι πιο ηλικιωμένοι άνθρωποι μπορεί να αποδώσουν τις μεταβολές αυτές στο γήρας. Συχνά ο τρόμος θεωρείται «αθώο τρέμουλο», η βραδυκινησία θεωρείται φυσιολογική επιβράδυνση και η δυσκαμψία διαγιγνώσκεται ως αρθρίτιδα. Η κεκλιμένη στάση του σώματος, συχνή εκδήλωση της νόσου του Πάρκινσον, ενδεχομένως να αποδοθεί στην ηλικία ή την οστεοπόρωση. Τόσο οι νεώτεροι όσο και οι πιο ηλικιωμένοι άνθρωποι μπορεί να έχουν εμφανίσει τα πρώτα συμπτώματα ήδη για ένα χρόνο ή και περισσότερο προτού αναζητήσουν ιατρική βοήθεια.

Αρχικά τα συμπτώματα είναι ήπια, συνήθως από τη μία μόνο πλευρά του σώματος. Ο τρόμος ηρεμίας αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό της νόσου του Πάρκινσον και τη συχνότερη εκδήλωση της νόσου, αλλά σε μερικούς ασθενείς δεν εμφανίζεται ποτέ.

Τρόμος

Ο τρόμος μπορεί να είναι το σύμπτωμα που προκαλεί τη μικρότερη δυνατή δυσλειτουργία, αλλά φέρνει τους ασθενείς που τον εμφανίζουν σε δύσκολη θέση. Μπορεί να βάζουν το χέρι που τρέμει στην τσέπη τους, πίσω από την πλάτη τους ή να κρατούν κάτι για να ελέγχουν τον τρόμο, κάτι που μπορεί να προκαλεί περισσότερο ψυχολογική παρά σωματική δυσφορία. Συν τω χρόνω, τα αρχικά συμπτώματα επιδεινώνονται. Ο ήπιος τρόμος γίνεται περισσότερο ενοχλητικός και αισθητός. Ενδεχομένως να εμφανιστούν δυσκολίες με το κόψιμο του φαγητού ή το χειρισμό μαγειρικών σκευών από το προσβεβλημένο άκρο.

Επιβράδυνση της κίνησης

Η επιβράδυνση της κίνησης (βραδυκινησία) αποτελεί σημαντικό πρόβλημα και προκαλεί τη μεγαλύτερη αναπηρία. Η επιβράδυνση αυτή παρεμποδίζει τις καθημερινές δραστηριότητες. Το ντύσιμο, το ξύρισμα, το λουτρό μπορεί να διαρκούν πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Η κινητικότητα περιορίζεται και είναι δύσκολο για τον πάσχοντα να καθίσει ή σηκωθεί από μια καρέκλα, να μπει στο αυτοκίνητο ή να βγει από αυτό ή να αλλάξει πλευρό στο κρεβάτι. Το περπάτημα γίνεται βραδύτερο και εμφανίζεται κλίση του σώματος, όπου το κεφάλι και οι ώμοι γέρνουν προς τα εμπρός. Η φωνή γίνεται σιγανή και μονότονη. Η διαταραγμένη ισορροπία μπορεί να οδηγήσει σε πτώσεις. Ο γραφικός χαρακτήρας γίνεται μικρότερος σε μέγεθος (μικρογραφία) και δυσανάγνωστος. Οι αυτόματες κινήσεις, όπως η ταλάντωση των βραχιόνων κατά το βάδισμα, περιορίζονται.

Δυσκαμψία

Η δυσκαμψία στη νόσο του Πάρκινσον αφορά τη μυϊκή ακαμψία. Προκειμένου να εξετάσει τον πάσχοντα για τυχόν δυσκαμψία, ο γιατρός μετακινεί το χαλαρό μέρος του σώματος αργά και απαλά και παρατηρεί τυχόν αντίσταση στην κίνηση.

Κακή ισορροπία

Η ικανότητα διατήρησης της στάσης και της ισορροπίας του σώματος μπορεί να επηρεαστεί στους πάσχοντες από νόσο του Πάρκινσον. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχή της ισορροπίας (αστάθεια θέσης) και αστάθεια κατά τη βάδιση, τη στροφή και την όρθια στάση, είτε κατά την εκτέλεση κινήσεων, όπως η έγερση από μία καρέκλα ή το σκύψιμο προς τα εμπρός. Οποιαδήποτε από αυτές τις ασταθείς κινήσεις μπορεί να οδηγήσει σε πτώσεις, οι οποίες αποτελούν την κύρια αιτία τραυματισμών στους ανθρώπους με νόσο του Πάρκινσον.

Υπάρχουν αρκετά πρακτικά βοηθήματα, όπως χειρολισθήρες (κουπαστές), μπαστούνια και βακτηρίες τύπου Π, που μπορούν να βοηθήσουν στη σταθερότητα και να αποτρέψουν τις πτώσεις. Ένας φυσιοθεραπευτής μπορεί να συστήσει το κατάλληλο βοήθημα βάδισης για κάθε πάσχοντα.

Αρχικά, τα συμπτώματα ενδεχομένως να περιορίζονται σε ένα μόνο άκρο, αλλά συνήθως επεκτείνονται συν τω χρόνω και στο άλλο άκρο της ίδιας πλευράς του σώματος. Τελικά επεκτείνονται και στην άλλη πλευρά του σώματος. Γενικά, η εξέλιξη αυτή είναι σταδιακή, αλλά ο ρυθμός της ποικίλει. Καθώς τα συμπτώματα εξελίσσονται, είναι σημαντικό για τους πάσχοντες να συζητούν με τους γιατρούς τους ώστε να μπορούν να αποφασίσουν ποια είναι η καταλληλότερη θεραπεία. Ο στόχος της θεραπείας δεν είναι η ύφεση των συμπτωμάτων, αλλά να βοηθηθεί ο πάσχων να τα ελέγξει, ώστε να λειτουργεί ανεξάρτητα και να κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές σε μια χρόνια νόσο. Η νόσος δεν θα εξαφανισθεί, αλλά ο έλεγχος των συμπτωμάτων μπορεί να είναι επιτυχής στον περιορισμό της ανικανότητας ή άλλων περιορισμών.

Οι ίδιοι οι πάσχοντες γνωρίζουν την εξελικτική φύση της νόσου και αυτό αποτελεί πηγή έντονου άγχους. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο να παρατηρούν υπερβολικά τους εαυτούς τους, να συγκρίνονται με άλλους πάσχοντες από τη νόσο του Πάρκινσον που πιθανώς συναντούν (π.χ. όσον αφορά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σε σχέση με το χρονικό διάστημα που πάσχουν από τη νόσο κ.λπ.) και να αποφεύγουν καταστάσεις όπως είναι οι ομάδες υποστήριξης, όπου μπορεί να συναντήσουν άλλα άτομα που βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση από τη δική τους. Συχνά εκφράζουν ανησυχίες για την εξέλιξη της νόσου και την ικανότητα των πασχόντων να συνεχίζουν να εργάζονται.

Τα συμπτώματα προκαλούνται από την αποδόμηση ορισμένων νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου που περιέχουν ντοπαμίνη. Η ντοπαμίνη είναι ένας από τους πολλούς νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου, δηλαδή των ουσιών που χρησιμοποιούνται για την επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Η ντοπαμίνη παράγεται από νευρικά κύτταρα που βρίσκονται βαθιά στο κέντρο του εγκεφάλου. Ο εγκέφαλος πάντοτε χρησιμοποιεί την ντοπαμίνη για να ελέγξει τα νευρικά σήματα, τα οποία διεγείρουν τις κινήσεις του σώματος. Η ντοπαμίνη, όπως και οι υπόλοιποι νευροδιαβιβαστές, παράγεται και αποδομείται (καταστρέφεται) συνεχώς. Στη νόσο του Πάρκινσον, η παραγωγή ντοπαμίνης αναστέλλεται, ενώ η χρήση και καταστροφή της συνεχίζονται. Αυτό προκαλεί έλλειμμα ντοπαμίνης, με αποτέλεσμα να παραβλάπτεται ο έλεγχος της κίνησης του σώματος.

Όχι, η νόσος του Πάρκινσον συνήθως δεν είναι κληρονομική, αν και υπάρχει μικρός αριθμός οικογενειών, στις οποίες αναφέρεται ότι υπάρχει κληρονομική μορφή της νόσου. Ακόμη και σε μελέτες ομοζυγωτικών διδύμων, τα περισσότερα δεδομένα δείχνουν ότι η νόσος προκαλείται από κάτι διαφορετικό. Είναι πιθανό να υπάρχουν ορισμένα γονίδια που προδιαθέτουν ένα άτομο να εκδηλώσει τη νόσο του Πάρκινσον, καθώς επίσης και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Η ψυχική υγεία μπορεί να επηρεαστεί από τη νόσο του Πάρκινσον. Τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση και την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον μπορεί να προκαλέσουν:

  • Κατάθλιψη
  • Ψευδαισθήσεις
  • Άγχος
  • Διαταραχή πανικού
  • Ιδεοψυχαναγκαστικές και εξαρτητικές συμπεριφορές
  • Νοητική έκπτωση
  • Σύγχυση και ψυχωτικά συμπτώματα με παρανοειδείς παραληρητικές ιδέες που οδηγούν σε εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Όχι. Οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν από τη νόσο του Πάρκινσον, αλλά μάλλον πεθαίνουν με τη νόσο του Πάρκινσον. Ωστόσο, οι επιπλοκές της νόσου –όπως η πνευμονία, που προκαλείται από εισρόφηση λόγω των δυσκολιών στην κατάποση– μπορεί να οδηγήσουν στον θάνατο. Η ίδια η νόσος δεν προκαλεί άμεσα τον θάνατο. Με την υπάρχουσα θεραπεία, το προσδόκιμο της ζωής για έναν πάσχοντα από τη νόσο του Πάρκινσον είναι σχετικά φυσιολογικό και κανένα από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της δεν έχει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν το θάνατο.

Ωστόσο, περιστασιακά, η γενική φυσική και ψυχική κατάσταση πασχόντων με σοβαρή αναπηρία (συνήθως αυτών που πάσχουν από τη νόσο του Πάρκινσον πολλά χρόνια), μπορεί είτε να προκαλέσει, είτε να επιδεινώσει άλλες νόσους και έτσι να οδηγήσει στο τελικό αίτιο του θανάτου.

Η διαδικασία της διάγνωσης της νόσου του Πάρκινσον μπορεί να είναι δύσκολη. Δεν υπάρχουν ακτινολογικές ή αιματολογικές εξετάσεις που να επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Ο γιατρός οδηγείται στη διάγνωση μόνο μετά από διεξοδική εξέταση. Μπορούν να γίνουν αιματολογικές εξετάσεις και μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου (MRI) για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που έχουν παρόμοια συμπτώματα. Οι άνθρωποι που πιθανολογούν ότι πάσχουν από τη νόσο του Πάρκινσον θα πρέπει να αναζητήσουν τη συμβουλή ενός νευρολόγου που ειδικεύεται στη συγκεκριμένη πάθηση. Η κακή διαφορική διάγνωση αποτελεί μεγάλο πρόβλημα στην αντιμετώπιση της νόσου του Πάρκινσον.

Οι άνθρωποι που εκδηλώνουν τη νόσο του Πάρκινσον είναι πολύ πιθανό να χρειαστούν φάρμακα για το υπόλοιπο της ζωής τους. Η συνεχής φαρμακευτική αγωγή είναι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της θεραπείας. Σήμερα, μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική ανακούφιση από τα συμπτώματα της νόσου.

Με τα φάρμακα, η ανεπάρκεια ντοπαμίνης στον εγκέφαλο μπορεί να ελεγχθεί. Στα αρχικά στάδια της νόσου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα μόνο φάρμακο, ή συνδυασμός φαρμάκων. Η φαρμακευτική θεραπεία αρχίζει σε χαμηλές δόσεις και αυξάνεται σταδιακά. Ακόμη, τα φάρμακα πάντοτε εξατομικεύονται και μπορεί να διαφέρουν πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μετά από ένα χρονικό διάστημα, τα φάρμακα μπορεί κι αυτά να προκαλέσουν παρενέργειες. Έτσι, η φαρμακευτική αγωγή για τους πάσχοντες από τη νόσο του Πάρκινσον απαιτεί παρακολούθηση από γιατρό με καλή γνώση της πάθησης.

Ο καθηγητης Stocchi πιστευει οτι η θεραπεια θα πρεπει να ξεκινα το συντομοτερο δυνατον και να συνεχιζεται καθ’ ολη την πορεια της νοσου.  Με την επιβραδυνση της εξελιξης της, οι πασχοντες απο τη νοσο του Παρκινσον μπορουν να διατηρησουν ενα καλο επιπεδο ποιοτητας ζωης για μεγαλυτερο χρονικο διαστημα.

Λεβοντόπα

Ο ακρογωνιαίος λίθος της φαρμακευτικής αγωγής για τη νόσο του Πάρκινσον είναι η λεβοντόπα. Η λεβοντόπα ή L-dopa, είναι ένα αμινοξύ που φυσιολογικά υπάρχει στο ανθρώπινο σώμα και σε μικρές ποσότητες σε ορισμένα λαχανικά. Το όνομά της είναι συντόμευση της διϋδροξυ-L-φαινυλαλανίνης. Τα φάρμακα που περιέχουν λεβοντόπα είναι τα εξής: Madopar, Madopardepot, MadoparQuick, MadoparQuickMite, Sinemet, Sinemetdepot και Stalevo, και, σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, το Duodopa, ένα φάρμακο που βασίζεται σε αντλία. Η λεβοντόπα είναι ένα φάρμακο πολύ αποτελεσματικό απέναντι στα παρκινσονικά συμπτώματα. Αν και πρόκειται για ουσία πρόδρομη της ντοπαμίνης, η λεβοντόπα χρησιμοποιείται διότι η ντοπαμίνη δεν μπορεί να διέλθει άμεσα στον εγκέφαλο. Το φάρμακο αρχίζει σε χαμηλές δόσεις που αυξάνονται σταδιακά έως ότου επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή ύφεση των συμπτωμάτων για τον πάσχοντα. Η λεβοντόπα αρχίζει να δρα μετά από μερικές εβδομάδες χορήγησης, ορισμένες φορές όμως μπορεί να χρειαστούν ακόμη και αρκετοί μήνες έως ότου επιτευχθεί το μέγιστο όφελος.

Η επαναπρόσληψη και μεταφορά της λεβοντόπας στο αίμα μπορεί να ανασταλεί από τα αμινοξέα των πρωτεϊνών της τροφής. Για το λόγο αυτόν, η λεβοντόπα θα πρέπει να λαμβάνεται περίπου 30 λεπτά πριν από τη λήψη τροφής που περιέχει πρωτεΐνη, π.χ. κρέας, ψάρι, τυρί, γάλα, αβγά, κ.λπ., μέχρις ότου επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Η λεβοντόπα απορροφάται στην ανώτερη μοίρα του λεπτού εντέρου και, γι’ αυτόν το λόγο, εξαρτάται και από την γαστρική εκκένωση.

Αγωνιστές ντοπαμίνης 

Οι ουσίες αυτές περνούν στον εγκέφαλο και μιμούνται τις δράσεις της ντοπαμίνης στους ντοπαμινικούς υποδοχείς. Τα Dostinex (καβεργολίνη), Parlodel (βρωμοκρυπτίνη), Requip (ροπινιρόλη), Mirapexin (πραμιπεξόλη) και η απομορφίνη (χορήγηση με στυλό ένεσης και αντλία έγχυσης) είναι αγωνιστές ντοπαμίνης. Επιπροσθέτως, ένας αγωνιστής ντοπαμίνης, το Neupro (ροτιγοτίνη), είναι πλέον διαθέσιμος και σε μορφή διαδερμικού εμπλάστρου που εφαρμόζεται στο δέρμα. Οι αγωνιστές ντοπαμίνης μπορεί να χρησιμοποιηθούν μόνοι τους ή σε συνδυασμό με λεβοντόπα. Συχνά ανακουφίζουν από τα συμπτώματα, ιδιαίτερα από τον τρόμο. Οι αγωνιστές ντοπαμίνης φαίνεται επίσης ότι έχουν συγκεκριμένες αντικαταθλιπτικές δράσεις.

Ενισχυτές ντοπαμίνης 

Η λεβοντόπα έχει σχετικά μικρή διάρκεια δράσης. Για το λόγο αυτόν, μπορούν να χρησιμοποιηθούν επιπλέον φάρμακα για να εξομαλύνουν και να παρατείνουν τη δράση της. Τόσο εντός όσο και εκτός του εγκεφάλου, τα ένζυμα αποδομούν την ντοπαμίνη σε ουσίες που δεν έχουν κάποια χρησιμότητα στην αντιμετώπιση της νόσου του Πάρκινσον.

Ένα τέτοιο ένζυμο είναι η κατεχολ-Ο-μεθυλ-τρανσφεράση (catechol-O methyl transferase, COMT). Εάν αποκλεισθεί η δράση του ενζύμου αυτού, η δόση της λεβοντόπας θα διαρκέσει περισσότερο και οι διακυμάνσεις των επιπέδων της ντοπαμίνης του εγκεφάλου στη διάρκεια της ημέρας θα μειωθούν. Επί του παρόντος, δύο είναι οι διαθέσιμοι αναστολείς της COMT: το Comtan (εντακαπόνη) και το υπό έκδοση άδειας Tasmar (τολκαπόνη). Τα φάρμακα αυτά ανακουφίζουν τα συμπτώματα μόνο σε συνδυασμό με λεβοντόπα, όχι από μόνα τους. Και τα δύο θα πρέπει λοιπόν να λαμβάνονται σε συνδυασμό με τα φάρμακα που περιέχουν λεβοντόπα.

Ένα άλλο ένζυμο, η μονοαμινοξειδάση τύπου Β (MAO-B) αποδομεί την ντοπαμίνη στον εγκέφαλο. Οι αναστολείς του ενζύμου αυτού, π.χ. Eldepryl (σελεγιλίνη) και Selegiline (σελεγιλίνη), αυξάνουν το επίπεδο απελευθέρωσης της ντοπαμίνης και ανακουφίζουν από τα συμπτώματα, αλλά όχι τόσο αποτελεσματικά όσο η λεβοντόπα και οι αγωνιστές ντοπαμίνης. Το Eldepryl έχει επιπλέον και κάποια αντικαταθλιπτική δράση. Ορισμένα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον μπορεί να επιβραδυνθεί από το Eldepryl, το οποίο συνήθως λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, κάθε πρωί, με φαγητό.  Το νεότερο φάρμακο που ενισχύει τη δράση της ντοπαμίνης είναι το Azilect(ρασαγιλίνη). Πρόσφατα στοιχεία έδειξαν ότι η πρώιμη έναρξη της θεραπείας με ρασαγιλίνη μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου του Πάρκινσον προσφέροντας ταυτόχρονα ανακούφιση από τα συμπτώματα.

Το Symetrel(αμανταδίνη) μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως αρχική θεραπεία, κυρίως σε ηλικιωμένους, είτε για τη βελτίωση της δράσης της λεβοντόπα. Η αμανταδίνη είναι ουσιαστικά ένα αντι-ιϊκό φάρμακο αλλά μπορεί να είναι δραστικό και στη νόσο του Πάρκινσον, αυξάνοντας την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τα κύτταρα που εξακολουθούν να την παράγουν.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι κινητικές επιπλοκές δεν αντιστοιχούν ακριβώς στις εγγενείς ιδιότητες της λεβοντόπα, αλλά μάλλον σχετίζονται με τον τρόπο με τον οποίο χορηγείται.

Στοιχεία από προκλινικές και κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η ρυθμική διέγερση των ντοπαμινικών υποδοχέων του ραβδωτού σώματος, αποτελούν παράγοντα-κλειδί για την εκδήλωση των κινητικών επιπλοκών που οφείλονται στη λεβοντόπα. Για το λόγο αυτόν πιστεύεται ότι η συνεχής χορήγηση ντοπαμινεργικής διέγερσης από την έναρξη της αντιπαρκινσονικής θεραπείας, μπορεί να αποτρέψει την έναρξη των κινητικών διακυμάνσεων και των δυσκινησιών.

Η χρόνια θεραπεία των ανθρώπων με νόσο του Πάρκινσον με λεβοντόπα συχνά καταλήγει στην εκδήλωση κινητικών επιπλοκών, όπως δυσκινησιών και κινητικών διακυμάνσεων. Οι επιπλοκές αυτές οφείλονται στην ασυνεχή διέγερση των υποδοχέων ντοπαμίνης που προκαλούνται από την ασυνεχή χορήγηση λεβοντόπας από το στόμα σε δόσεις.

Σε πάσχοντες από πιο προχωρημένη νόσο του Πάρκινσον που ήδη έχουν εμφανίσει κινητικές επιπλοκές, θεωρείται ότι η εξασφάλιση συνεχούς διέγερσης μπορεί να αναστρέψει την εκδήλωση των κινητικών επιπλοκών, εξασφαλίζοντας στον πάσχοντα το μέγιστο όφελος από τη θεραπεία.

Σύμφωνα με τον καθηγητή PerOdin, από το Bremerhaven, η συνεχής ντοπαμινεργική διέγερση (ContinuousDopaminergicStimulation, CDS) είναι μια θεραπεία, για την οποία έχει διατυπωθεί η υπόθεση ότι αποτρέπει ή μειώνει τις κινητικές επιπλοκές της μακροχρόνιας θεραπείας με λεβοντόπα, τις κινητικές διακυμάνσεις και τη δυσκινησία. Αυτό επιτυγχάνεται από τη CDS με την αποτροπή ή την αναστροφή της ευαισθητοποίησης που προκαλείται από την ασυνεχή ντοπαμινεργική διέγερση. Η υπόθεση για τη CDSαπό μόνη της βασίζεται σε διάφορες άλλες υποθέσεις. Πρώτον, η φυσιολογική ντοπαμινεργική διέγερση είναι τονική. Δεύτερον, η ευαισθητοποίηση δεν είναι επιθυμητή και θα πρέπει να αναστραφεί. Τρίτον, ο περιορισμός της διάρκειας των περιόδων «off» και των δυσκινησιών μπορεί να επιτευχθεί ταυτόχρονα. Τέλος, οι κλινικές μελέτες επαληθεύουν την υπόθεση για τη CDS.

Η αντλία έγχυσης είναι ένας πολύ καλός τρόπος για την προχωρημένη ή ακόμη και για τη μέτριας βαρύτητας νόσο του Πάρκινσον, για την επίτευξη ομαλότερης απόκρισης στα επίπεδα πλάσματος και περισσότερο σταθερή διέγερση των θέσεων του μετασυναπτικού υποδοχέα.

Το προφίλ επιπέδων πλάσματος που προκαλείται από την έγχυση είναι πάντοτε σε υψηλότερα επίπεδα από την από του στόματος θεραπεία, αλλά τα ελάχιστα επίπεδα κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι πολύ μικρότερα.

Οι φαρμακοκινητικές μελέτες υποδεικνύουν ότι το κλειδί για τη CDS είναι ενδεχομένως ο περιορισμός των ελάχιστων επιπέδων της λεβοντόπας και όχι η εξασφάλιση σταθερής συγκέντρωσης του φαρμάκου. Οι υψηλές συγκεντρώσεις λεβοντόπας μπορεί να μην αποτελούν πρόβλημα εάν αποφευχθούν τα ελάχιστα επίπεδά της.

Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να απαλύνει τα συμπτώματα της νόσου του Πάρκινσον, αλλά δεν μπορεί να θεραπεύσει μόνιμα τη νόσο. Λόγω των κινδύνων που ενέχει μία επέμβαση στον εγκέφαλο, συνήθως δεν εφαρμόζεται εκτός εάν έχουν δοκιμαστεί ανεπιτυχώς όλα τα κατάλληλα φάρμακα. Όταν μελετάται το ενδεχόμενο της χειρουργικής επέμβασης, ο πάσχων είναι σημαντικό να απευθυνθεί τόσο σε νευρολόγο όσο και σε νευροχειρουργό που ειδικεύεται στη θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον.

Η εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (DBS) είναι μία από τις επεμβατικές θεραπείες που περιλαμβάνει χειρουργική εμφύτευση μιας ιατρικής συσκευής που ονομάζεται εγκεφαλικός βηματοδότης, η οποία στέλνει ηλεκτρικούς παλμούς σε συγκεκριμένα σημεία του εγκεφάλου. Αυτή η χειρουργική διαδικασία χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του τρόμου και του σοβαρού βασικού τρόμου, της δυσκαμψίας και της βραδυκινησίας (επιβράδυνση της κίνησης) που οφείλονται στη νόσο του Πάρκινσον, καθώς και της πρωτοπαθούς δυστονίας και άλλων καταστάσεων.

Γενικά, οι κινήσεις του εντέρου στους πάσχοντες από τη νόσο του Πάρκινσον είναι βραδύτερες και πιο αδύναμες. Το στομάχι μπορεί να είναι αδειάζει λιγότερο συχνά. Η λεβοντόπα, η οποία απορροφάται στην ανώτερη μοίρα του λεπτού εντέρου, εξαρτάται από το κατά πόσον το στομάχι είναι άδειο και από την απουσία από το στομάχι αμινοξέων από τροφές που είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες, τα οποία ανταγωνίζονται την απορρόφηση της λεβοντόπα. Είναι λοιπόν καλό τα φάρμακα, και ειδικά η λεβοντόπα, να λαμβάνονται περίπου 30 λεπτά πριν από το φαγητό. Ορισμένοι ασθενείς προτιμούν να καταναλώνουν πιο πρωτεϊνούχες τροφές τις βραδινές ώρες. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλίζουν θρεπτική δίαιτα, με άφθονες ίνες, σωστή σύνθεση και ποικιλία. Ίσως είναι καλή ιδέα να συμβουλευτούν έναν διαιτολόγο.

Η ζωή με τη νόσο του Πάρκινσον φέρνει αισθήματα απομόνωσης και ένας τρόπος να αντιμετωπιστούν είναι η εμπλοκή σε κοινωνικές δραστηριότητες. Η επιδίωξη να κάνει ο ασθενής φιλίες και να καλλιεργήσει καινούρια ενδιαφέροντα μπορεί να προάγει το θετικό πνεύμα.

Είναι επίσης σημαντικό ένα άτομο με νόσο του Πάρκινσον να έχει όσο το δυνατόν περισσότερες ασχολίες. Θα πρέπει να είναι όσο μπορεί δραστήριο, τόσο σωματικά, όσο και πνευματικά.

Μερικές συμβουλές:                                                                                   

  • «Ποτέ μην επιτρέπετε σε άλλους να κάνουν κάτι που μπορείτε να κάνετε για τον εαυτό σας, μόνοι σας.» Ο λόγος γι’ αυτό είναι απλός. Όσο περισσότερο πιέζετε τον εαυτό σας να κάνει ό,τι μπορεί, τόσο περισσότερο χρονικό διάστημα θα μπορείτε να τα κάνετε!

  • Εμπλακείτε σε δραστηριότητες και προσπαθήστε καθημερινά να βοηθάτε κάποιον. Αυτό σας κρατά απασχολημένους, ώστε να μην ασχολείστε μόνο με τα προβλήματά σας

  • Θα πρέπει να καταλάβετε ότι τα πράγματα θα γίνονται βραδύτερα. Να είστε υπομονετικοί με τον εαυτό σας και τους άλλους.

Τα τελευταία 25 χρόνια, η θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον έχει εξελιχθεί ραγδαία. Η έρευνα στην φαρμακολογία είναι συνεχής σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αυτήν τη στιγμή, αναπτύσσονται και δοκιμάζονται για μελλοντική χρήση, αρκετά νέα φάρμακα για τη νόσο του Πάρκινσον.

Αναπτύσσονται επίσης νέες χειρουργικές μέθοδοι και γονιδιακές θεραπείες. Έτσι, οι πιθανότητες για θεραπεία της νόσου του Πάρκινσον θα γίνονται ολοένα και μεγαλύτερες.

Η EPDA (European Parkinson's Disease Association), δηλαδή η Ευρωπαϊκή Εταιρεία για τη Νόσο του Πάρκινσον είναι ένας μη πολιτικός, μη θρησκευτικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ασχολείται με την υγεία και ευεξία των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο του Πάρκινσον, των οικογενειών και των φροντιστών τους.

Η EPDA, ιδρύθηκε το 1992 στο Μόναχο, με συμμετοχή εννέα ευρωπαϊκών οργανισμών ασθενών με νόσο του Πάρκινσον, ενώ σήμερα έχει μέλη 45 οργανισμούς από όλη την Ευρώπη (www.epda.eu.com/members).

Η EPDA παρέχει τη δυνατότητα για συνεργασία. Ενθαρρύνει τον εποικοδομητικό διεθνή διάλογο μεταξύ ασθενών, των νευρολογικών οργανισμών και της φαρμακοβιομηχανίας, οργανώνει μελέτες που αφορούν την ποιότητα ζωής των ασθενών και συνέδρια με συμμετοχή ομάδων διαφόρων ειδικοτήτων και ασθενών με νόσο του Πάρκινσον όλων των ηλικιών.

Δήλωση αποστολής

Να διευκολύνει τη ζωή των ανθρώπων με νόσο του Πάρκινσον, των συγγενών και των φροντιστών τους προάγοντας τον εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας, καθώς και ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας την ανάπτυξη εθνικών οργανισμών για τη νόσο του Πάρκινσον.

Αντικειμενικοί σκοποί

Η επίτευξη της βέλτιστης ποιότητας ζωής των ανθρώπων με νόσο του Πάρκινσον και των φροντιστών τους:

  • Παρέχοντας πρόσβαση στις βέλτιστες πρακτικές

  • Προάγοντας επιλογές που γίνονται μετά από επαρκή πληροφόρηση, καθώς και τη διεθνή κατανόηση και συνεργασία μεταξύ των οργανισμών για τη νόσο του Πάρκινσον.

  • Υποστηρίζοντας ερευνητικές πρωτοβουλίες που αφορούν το σκοπό της

  • Υποστηρίζοντας τους εθνικούς οργανισμούς για τη νόσο του Πάρκινσον και ενθαρρύνοντας την αλληλεπίδραση μεταξύ των επιστημονικών κοινοτήτων και των κοινοτήτων ασθενών στην επιδίωξη καλύτερης κατανόησης.

Περαιτέρω πληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τον οργανισμό, το πρόγραμμα εργασίας του, τις δραστηριότητές του, τα γεγονότα που οργανώνει, τις μελέτες, τις δημοσιεύσεις και τις ειδήσεις και τις πληροφορίες για τη νόσο του Πάρκινσον στον ιστότοπο της EPDA: www.epda.eu.com

Οι εθνικοί οργανισμοί έχουν διάφορες δραστηριότητες. Εξασφαλίζουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη νόσο, θέτουν τέλος στην απομόνωση των μελών τους, προγραμματίζουν διάφορες δραστηριότητες και παρέχουν πληροφόρηση. Ορισμένες διενεργούν δημοσκοπήσεις, επηρεάζοντας έτσι τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων. Ένα ουσιαστικό κομμάτι της δουλειάς περιλαμβάνει την παροχή βοήθειας και υποστήριξης.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους εθνικούς οργανισμούς, επισκεφθείτε τον ιστότοποτης EPDA:

  • Muhammad Ali (1942–), Αμερικανός πυγμάχος

  • Πάπας Ιωάννης Παύλος II(1920 - 2005), τα πρώτα συμπτώματα διαγνώστηκαν στις αρχές του 1991

  • Michael J. Fox (1961–), τηλεοπτικός και κινηματογραφικός αστέρας που παραδέχθηκε ότι πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσον στις 26 Νοεμβρίου 1998 μετά από επτά χρόνια νόσησης

  • Janet Reno (1938–), πρώην υπουργός Δικαιοσύνης των Η.Π.Α., δανικής καταγωγής, ανακοίνωσε το Νοέμβριο του 1995 ότι πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσοv

  • Billy Graham (1918–), ευαγγελιστής. Πάσχει από τη νόσο του Πάρκινσον από το 1992 και διέκοψε τις ευαγγελικές εξορμήσεις το 2000

  • Salvador Dali (1904–1989), Ισπανός υπερρεαλιστής ζωγράφος, έζησε κυρίως στις Η.Π.Α. από το 1940

  • Deborah Kerr (1921–2007), Βρετανίδα ηθοποιός που βραβεύτηκε με Όσκαρ το 1993 και διαγνώστηκε με τη νόσο του Πάρκινσον κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής της.

Επισκεφθείτε τους παρακάτω ιστότοπους για περισσότερες πληροφορίες: